Veba Doktoru

 

Veba Doktoru

Veba doktoru, veba hastalığı kurbanlarını tedavi eden bir tıp doktoru idi. Özellikle köy ve kasabalarda veba salgını olması durumunda halk tarafından kiralanıp kasabaya getirilirlerdi. Zengin-fakir herkesi iyileştirdiklerinde ücretleri verilirdi. Ancak, bazı veba doktorları, daha fazla gelir elde etmek için hastalara ve ailelerine özel tedaviler sunmak ve/veya yanlış ilaçlar vermekle tanınırlar. Bunlar normal, profesyonel doktor, hekim veya cerrah değil, genellikle işinin ehli olmayan veya pratikleşerek kendi işini kurmaya çalışan ikinci sınıf doktorlardı. Bu doktorlar hastalarını nadiren de olsa iyileştirirlerdi, ne var ki, bu şekildeki doktorların sayısı hayli azdı.

Veba doktorları veba hastalarını kendi sözleşmeleri üzere tedavi ederlerdi ve belediye bağlı ya da "toplumun veba doktorları" olarak bilinirlerdi. "Genel pratisyenler" ayrı doktorlardı. Aynı Avrupa kenti veya kasabasında iki doktor da aynı anda bulunabilirdi.Fransa ve Hollanda'da, veba doktorları genellikle tıp eğitiminden yoksundu ve "gözlemci" olarak atanırdı. Bir vak'ada bir veba doktorunun hekim olmadan önce aslında bir meyve satıcısı olduğu kaydedilmiştir. Onyedinci ve onsekizinci yüzyıllarda, bazı doktorlar kokulu maddelerle dolu Gaga benzeri bir maske giydi. Maskeler, onları kokuşmuş havadan korumak için tasarlanmıştı. Koku, (hastalık yapıcı mikrop teorisine göre) enfeksiyon nedeni olarak görülüyordu. Bu kostümlerin tasarımı, XIII. Louis'in başhekimi olan Charles de Lorme'ye atfedilmiştir.

Tarihi
Vebanın tarihte bilinen ilk örneği 6. yüzyılın ortalarına kadar uzanıyordu, ve salgının adı Justinianus Veba Salgını idi. En büyük veba salgını 14. Yüzyıldaki Kara Ölüm’dü. Kasabalardaki büyük insan kaybı ekonomik felakete yol açtı ve toplumun veba doktorları biraz daha değerli hale geldiler, kendilerine özel ayrıcalıklar tanındı. Örneğin; bu doktorlar vebaya karşı çözüm bulmak için özgürce otopsi yapabiliyorlardı. 

Kostüm
Bazı veba doktorları özel kostümler giyerlerdi. Giysileri 1630 yılında Charles de L’orme tasarladı. İlk olarak Napoli’de kullanıldı, fakat sonra tüm Avrupa boyunca yayıldı. Koruyucu kostüm ışık, cilalanmış kumaş palto ve genellikle ot, saman ve baharatlar ile doldurulmuş gaga şeklinde ağızlığı ve camdan göz kısmı bulunan maskeden oluşuyordu. Veba doktorları aynı zamanda hastayla temas etmeden tedavi etmek için yanlarında bir baston taşıyorlardı. Kokulu eşyaları dut, kehribar, gül, nane (bahçe nanesi), yapraklar, kafur, karanfil, afyon ruhu, mür ve ayı fındığı içerirdi. Hastalığın anlaşılmaya başlandığı ilk zamanlarda, bu kostümün doktoru hastaya bakarken pis havadan koruyacağına inanılırdı.

Kaynakça:

https://tr.wikipedia.org/wiki/Veba_doktoru

https://arkeofili.com/wp-content/uploads/2020/03/beak3.jpeg

    https://i.pinimg.com/originals/2d/8a/b4/2d8ab4e9b1f7f4ac162c0764de9373ce.jpg

https://i.etsystatic.com/5288709/r/il/1d03cd/2130149731/il_1588xN.2130149731_tdi4.jpg

https://www.saltwire.com/media/photologue/photos/cache/plague-doctors-march-through-the-mist-in-downtown-st-johns-3_large.jpg

https://arkeofili.com/veba-doktorlari-neden-garip-gagali-maskeler-takiyordu/

Tinycards Avrupa Başkentleri

Arkadaşlar Duolingo dil kursunun yapmış olduğu Tinycards kursunda Türkçe dilinde benim hazırlamış olduğum Avrupa Başkentleri kursuna gitmek için aşağıdaki linke tıklayınız.

Kursa Gitmek İçin Tıklayınız...

Krakow / Poland

Polonya'da Gezilecek Yer Önerisi: Krakow

Gezilecek yer önerisi değil hatta mutlaka gitmelisiniz diyebiliriz. Krakow Lehistan Krallığı zamanında başkent olmuş bir şehirdir. Zaten hepsi demiyorum genelde şu an ki cumhuriyetten önceki devrin başkenti o cumhuriyete turizm ve kültür açısından çok büyük katkılar sağlıyor. Örneğin; İstanbul (Türkiye), Lviv (Ukrayna), Stutgard (Almanya), Krakow (Polonya) gibi birçok örnek verebiliriz. Polonya'da başka tarihi kültürel yer yok mu? Tabi ki var fakat bugün Krakow'u anlatacağız. Krakow Polonya'nın en büyük üç şehrinden biridir. Öncelikle Krakow hakkında bir kaç bilgi edinelim daha sonra incelemelere geçeriz.

Nüfus, 2014 yılında 759.800 imiş.

Yüzölçümü, 327 km2.

Varşova ile arasındaki mesafe 3 sa. 46 dk. (294,8 km)'dir.

Şehrin Bayrağı ve simgesi aşağıdaki gibidir; 

 Şehrin Sembolü                                                                                Şehrin Bayrağı

                                                                                               
                                                         

Kraków, geleneksel olarak ülkenin bilim, kültür ve sanat merkezi olmuştur. Polonya eski krallarının oturdukları, eski başkent olması ve birçok tarihi sahneye tanık olmasından dolayı Polonya'nın kalbi olarak da söz edilmektedir. Yerli ve uluslararası turizm yoluyla yılda yedi milyon turisti ağırlamaktadır.

Dünyanın en eski alışveriş merkezlerinden biri olan Sukiennice (Kumaş Pazarı), bu kentte yer almaktadır.

Krakow 'Değeri En Bilinmeyen Şehir' seçilmiştir.

2000 yılında Avrupa Kültür Başkenti seçilmiştir.

Krakow'un resmi olarak 3 kardeş şehri bulunmaktadır.Bunlar;

*Nurember-Almanya                       *Lviv-Ukrayna                     *Milano-İtalya dır.

Krakow'un Polonya haritası üzerindeki konumu;

Krakow'a gittiniz ve kalacak yer arıyorsunuz. Avrupa'da bilindiği üzere Hostel kavramı çok yaygındır. Hostel nedir peki? Hostellerin, genel olarak otellerden farkı şöyledir. Çoğu hostel fiyatı düşürmek için koğuş sistemiyle çalışır. Şu abda tabii ki 2 3 4 kişilik odalar olarak da kalmayı tercih edebilirsiniz. Koğuş sisteminde hostel sahibi bir kişilik bir oda yerine odanın alabildiği kadar ranza ve kalacak kişi sayısı kadar kilitli sandıkları odaya koyar. Belki bu size tuhaf gelebilir ama Avrupa'da hele ki Krakow gibi turistik bir şehirde hostellerde hırsızlık vs. gibi olayların yaşanma ihtimali çok düşüktür. Odanıza yerleşiyorsunuz, yatağınız belirleniyor, eşyalarınızı sandığınıza koyuyorsunuz ve artık Krakow'u gezmeye başlayabilirsiniz. 

Bu koğuş sisteminin avantajları dezavantajları nedir peki?

Odada bulunan herkes turist olduğu için yabancı insanlarla yakından tanışma sohbet etme şansınız oluyor. Bir nevi kültür etkileşimi. Hostellerde Share Room yani ortak oda bulunuyor.Bu odalarda ücretsiz internet erişimi(WiFi), kahve çay vs. yapabilmeniz için bir mutfak, bir televizyon, masa oyunları, ortak bir wc, ve benzeri arkadaş ortamında olan zaman geçirmenizi sağlayabilecek şeyler bulunuyor.Lafı fazla uzatmıyım. Krakow'da makul ücretli kalacak bir yer arıyorsanız Hosteller bu konuda size yardımcı olacaktır. Benim önerim ise;

Little Havana Hostel.

Little Havana Hostel adından da anlaşılabileceği gibi Küba'nın başkenti Havana'dan esinlenerek tamamen bir Küba atmosferi yaratmış ve hostele girdiğiniz anda kendinizi Havana'daymış gibi hissediyorsunuz. Birçok Hostel'de olduğu gibi burada da Hostel Club Pub bir arada. Yani konakladığınız hostel, sabahlara kadar sağlam partilerin yapıldığı club ve kafanızı dinleyip bir bira içmek isterseniz pub. 

Ranzaların bulunduğu Koğuşlardan biri.

Hostelin giriş (reception) bölümü (bekleme salonu)

Pub kısmının olduğu binanın giriş kısmı

En iyisi siz bi' göz atın;

Little Havana Hostel

Evet Krakow'u anlatmaya devam edelim. Krakow'u ünlü yapan bir diğer yer ise Auschwitz-Birkenau Toplama kampı. Auschwitz Avrupa'daki en büyük toplama kampı olarak geçiyor. Almanlar savaş esiri askerleri ve sivil esirleri burada tutuyor ve oradaki Tuz Madeninde çalıştırıyorlardı. Bu kampın girişinde bulunan bir yazı dikkatleri en çok çeken şeylerden biri oluyor. Arbeit Macht Frei.

Yani diyor ki; "Çalışmak sizi özgür kılar."

Peki buraya nasıl gideceksiniz. Yine Krakow'daki birçok hostelin size verdiği hizmetlerden biri olarak bu kampa gelmek de o hizmetlerin içinde bulunuyor. Hostel resepsiyonuna oraya gitmek istediğinizi söylemek yeterli olur.

Kampın başka bir girişi.

Müze hakkında detaylı bigli almal için;

Auschwitz-Birkenau Toplama Kampı

Polonya'da çok ünlü bir çikolata markası olan Wawel'in adını aldığı Wawel Kalesi.(Wawel Castle)

Wawel çikolatalarını incelemek için;

Wawel Chocolates

benim favorim Wawel Malaga :)

Yine Wawel Kalesnin başka bir açıdan çekilmiş fotoğrafı.

Krakow Meydanı (The Main Square) 

Krakow meydanı neredeyse yılın her günü cıvıl cıvıl ve çok kalabalıktır. Krakow yılda yaklaşık 7 milyon turist ağırlamaktadır. Tabiki Krakow'a giderseniz buraya gitmeyi unutmayın. 

Avrupa'da çok yaygın olarak başkentlerin ve böyle sayılı şehirlerde bulunan Old Town yani şehrin eski hali eski yapılarının bulunduğu yerler gezmeniz gereken ilk yerlerdir. Old Town'lar şehrin ortaçağ zamanında nasıl olduğunu insanlara yansıtmak amacıyla binalar yalnızca restore edilir ve eski hali olduğu gibi yansıtılır. Orta çağdan kalan gotik ve dini mimari Avrupa Old Town'larında olduğu gibi korunmaktadır. Yazımı okduğunuz için teşekkür ederim en kısa zamanda ziyaret etmeniz dileğiyle esen kalın... :)




Krakow Gezimizden Birkaç Fotoğraf :);

Burada abimiz Ortaçağ da infazların nasıl gerçekleştiğini anlatıyor..

Yerel bir Tur firmasının reklamı.

Wawel Kalesi yolunda bir köprüden çekilen hoş bir manzara.

Krakow meydanında bulunan içi boş heykel başı.

Albert Einstein'in balmumu heykeli

Çağlar Hodjam ve Emre Hodjamla geziden kalan bir hatıra fotoğrafı :)